Met BoerenPerspectief aan tafel: ‘Je zet stappen, zonder gedoe in de familie’

Bram (24) is volop bezig met de toekomst van de boerderij van zijn oom, waar hij, samen met zijn jongere broer, al jaren meewerkt. Daarbij maakt en verkoopt hij zijn eigen kaas. Dankzij BoerenPerspectief kwam er rust en richting in de gesprekken over bedrijfsovername in de toekomst.

Wie: Bram Bergkamp (24) Waar: Stiphout (Noord-Brabant) Onderwerp: bedrijfsovername en samenwerken in de familie

Van studie naar boerderijwinkel

Bram raakte de laatste jaren steeds meer betrokken bij de boerderij van zijn oom. “Ik heb een achtergrond in food. Voeding vind ik super interessant,” vertelt hij. Op zolder vond hij oude kaasmaakspullen van zijn oma. Hij ging ermee aan de slag en werd al snel een serieuze hobby. Na zijn bachelor koos Bram voor een deeltijdmaster in Wageningen, zodat hij tijd had om op de boerderij te werken en nog meer te leren over kaasmaken. Vorig jaar startte hij met een klein winkeltje op het erf. “We zijn begonnen met een eenvoudig tuinhuisje met kaas in de koeling. En later kwamen er ook eieren van lokale boeren bij. Mensen kunnen hier de spullen gewoon zelf pakken en afrekenen.” De reactie die hij van mensen krijgt doet hem goed. “Ik krijg soms kaartjes of berichtjes. Dan staat er: ‘Jullie zijn nu al onmisbaar in de buurt.’ Daar krijg ik zóveel energie van.” Bram merkt dat het negatieve beeld dat je soms in het nieuws ziet over boeren, vaak niet klopt met wat mensen vinden. “Als je echt met mensen praat, zijn ze juist blij met boeren en hun lokale producten.”

Een grote vraag: hoe nemen we straks over?

Bram wil in de toekomst samen met zijn jongere broertje (19) de boerderij overnemen. Maar ze denken niet hetzelfde over hoe de boerderij er dan uit zal gaan zien. “Mijn broertje is heel erg van de koeien en wil graag groeien met het aantal dieren. Ik denk meer aan verbreding, zoals de boerderijwinkel.” En ook zijn oom heeft gedachten bij het toekomstplaatje van zijn boerderij. Dat maakt het gesprek niet altijd makkelijk. “We merkten dat we zelf niet goed vooruit kwamen. Waardoor we vaak in dezelfde discussie bleven hangen,” zegt Bram. En omdat het familie is, wil je het goed houden. “Hierdoor zeg je misschien niet alles. Niemand wil dat er ruzie komt. Niet met mijn oom, maar ook niet met de rest van de familie.”

BoerenPerspectief bracht rust en structuur

Bram hoorde via zijn oudere broer over BoerenPerspectief. Hij meldde zich aan en werd gekoppeld aan procesbegeleider Hans Dirksen. Daarna volgden gesprekken met zijn oom, zijn broertje en ook met andere familieleden. “Dat vond ik fijn: iedereen werd vanaf het begin meegenomen. Ik vind dat waardevol want zo voorkom je mogelijk gedoe later.” Hans stelde vragen die je zelf niet snel stelt aan familie. “Hij durft de kritische vragen te stellen. Daardoor komt alles op tafel.” Dat hielp om duidelijke afspraken te maken en echt stappen te zetten. Bram: “Eerst voelde het alsof het mijn verantwoordelijkheid was om alles te regelen. Nu voelt het meer als iets dat we het samen doen.” Het traject gaf vooral rust. “Na het eerste gesprek was ik echt opgelucht. Je kunt het een beetje loslaten, omdat je vertrouwen hebt dat het goed komt.” En dat is belangrijk, want er komt veel bij kijken: meerdere opvolgers, verschillende wensen en ook de vraag hoe je straks inkomsten verdeelt. “Dan is het fijn als iemand met ervaring meedenkt.”

Pas als het écht op tafel komt, komt er beweging

Volgens procesbegeleider Hans Dirksen begint elk traject bij motivatie: “Mensen moeten echt geholpen willen worden, want anders werkt het niet.” Tegelijk ziet hij dat gesprekken pas echt iets opleveren als er ruimte is voor wat er onder de oppervlakte speelt. “Voor een coach is het de vraag achter de vraag zoeken. De echte emotie moet boven komen, pas dan kun je samen weer stappen zetten.” Daarom stuurt hij op openheid aan tafel. “Ieder huisje heeft z’n kruisje. Als je er niet over praat, dan is het er niet.” Hans aanpak is direct, maar betrokken: “Ik voel mezelf een confronterend coach, maar wel eentje met een hart.” Precies dat herkent Bram: doordat Hans de vragen stelde die je in de familie vaak laat liggen, kwam er duidelijkheid en werd het makkelijker om samen afspraken te maken en vooruit te kijken.

‘Ik zou het andere boeren zeker aanraden’

Bram is duidelijk: hij zou BoerenPerspectief zeker aanraden aan andere boeren. “Ik denk dat vooral bij bedrijfsovername hulp heel goed kan zijn. En waarom zou je het niet benutten als het wordt aangeboden?” Een extra pluspunt volgens Bram: je hoeft niet eerst zelf een adviseur te betalen. “Als jonge ondernemer doe je dat ook niet zo snel. Dan zijn de kosten meteen een drempel.” Bram vindt het belangrijk dat jonge boeren worden gesteund. “Met zo’n traject kun je echt impact maken. Je helpt mensen om tóch door te gaan.”

Tip van Bram: wacht niet te lang met het gesprek

Zijn belangrijkste tip? Begin op tijd en praat open met elkaar. “Uiteindelijk ga je misschien wel 40 of 50 jaar samenwerken. Dan moet de basis goed zijn.” En: schakel hulp in als gesprekken vastlopen. “Juist omdat het familie is, is een onafhankelijke begeleider heel waardevol.”

Ook meedoen? BoerenPerspectief is er voor boeren die willen nadenken over hun toekomst, bijvoorbeeld bij bedrijfsovername, samenwerking of nieuwe ideeën op het erf. Wil je weten wat er mogelijk is? Neem contact op met BoerenPerspectief in jouw provincie www.boerenperspectief.nl.

Fotograaf: Ester van der Heijden @luxmea.photography